Ο Jung, ο Wilhelm και το Ι Ching – μια ανατολική σπίθα στην ψυχή της Δύσης

Αν μου έλεγαν κάποτε πως η καρδιά της δικής μου αυτογνωσιακής διαδρομής θα χτυπούσε κάπου ανάμεσα σε εξαγράμματα και αρχέτυπα, μπορεί να γελούσα. Κι όμως, εδώ είμαι. Μεταφράζοντας τα Γονιδιακά Κλειδιά, δουλεύοντας με το Human Design, και κρατώντας σχεδόν πάντα δίπλα μου το βιβλίο του Wilhelm, Το Βιβλίο των Αλλαγών – το Ι Ching.

Αυτό το άρθρο δεν είναι θεωρητικό. Είναι μία αναφορά τιμής, αλλά και μία εξήγηση. Γιατί όποιος έχει δουλέψει έστω και λίγο με τον χάρτη του Human Design ή έχει εμβαθύνει στα Γονιδιακά Κλειδιά, έχει ακουμπήσει – έστω άθελά του – πάνω στην ίδια πηγή που άγγιξε ο Carl Jung πριν έναν αιώνα.

Η Ανατολή συναντά τον Ευρωπαίο Ψυχίατρο

Ο Carl Jung γνώρισε τον Richard Wilhelm τη δεκαετία του 1920. Ο Wilhelm είχε αφιερώσει τη ζωή του στη μετάφραση σημαντικών κινεζικών κειμένων. Μεταξύ αυτών, το Ι Ching και το The Secret of the Golden Flower. Μέσα από τη φιλία και τη συνεργασία τους, ο Jung ένιωσε ότι ανακάλυπτε κάτι που έλειπε από την ευρωπαϊκή ψυχολογία: έναν κύκλο, μία ολότητα, μια μη-γραμμική προσέγγιση της ψυχής.

Στον επικήδειο λόγο που έδωσε ο Jung για τον Wilhelm το 1930, είπε:

“Ο Wilhelm μάς εμβολίασε με το ζωντανό μικρόβιο του κινεζικού πνεύματος. Μέσα από το Ι Ching γευτήκαμε την εμπειρία μιας ζωντανής Ανατολής. Το βιβλίο αυτό μπορεί να φέρει βαθύτατο μετασχηματισμό στη σκέψη μας.”

Από το Ι Ching στο Ασυνείδητο

Ο Jung δεν είδε το Ι Ching απλώς σαν ένα εργαλείο μαντείας. Είδε μέσα του τη λειτουργία της συγχρονικότητας — ενός βασικού πυλώνα της θεωρίας του. Είδε έναν τρόπο κατανόησης της ανθρώπινης εμπειρίας ως διαλόγου μεταξύ μυαλού και πραγματικότητας, μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου. Δεν είναι τυχαίο ότι έγραφε πως μέσα από τον Wilhelm άκουσε «καθαρά όσα διαισθητικά ψιθύριζε το ευρωπαϊκό ασυνείδητο».

Αυτό, φίλοι, είναι η αρχή της Ιδέας που αργότερα γέννησε τις ερμηνείες των 64 εξαγραμμάτων τόσο στο Human Design όσο και στα Gene Keys.

Οι 64 τρόποι να είσαι Άνθρωπος

Όταν διάβασα για πρώτη φορά τα Γονιδιακά Κλειδιά του Richard Rudd, η ομοιότητα με το Ι Ching ήταν εμφανής. Δεν ήταν μόνο το πλήθος – 64. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο κάθε «Κλειδί» συνόψιζε ένα κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας — από τη Σκιά, στο Δώρο και τελικά στο Siddhi. Ήταν η ίδια η ροή της ψυχής, ο χορός του yin και του yang.

Τότε ξεκίνησε για μένα μια αναζήτηση. Δεν περιορίστηκα στη μετάφραση. Αγόρασα πέντε διαφορετικές εκδόσεις του Ι Ching, και ένα ελληνικό. Ήθελα να κατανοήσω την ουσία πίσω από τα εξαγράμματα. Να αποκρυπτογραφήσω τη γλώσσα της αλλαγής.

Και σε κάθε εβδομαδιαία διέλευση που γράφω, σε κάθε πύλη, βλέπω ξανά και ξανά πόσο ζωντανά είναι αυτά τα αρχέτυπα – όχι σαν σύμβολα, αλλά σαν υπαρξιακές δονήσεις που αγγίζουν την ίδια μας την ψυχή.

Το Ασυνείδητο δεν είναι Αφηρημένο

Ακόμα κι όταν όλοι προσπαθούν να μας πείσουν ότι το αόρατο, το ασυνείδητο και το αστρολογικό είναι «αφηρημένες έννοιες», ίσως τελικά μας επηρεάζουν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.

Και όταν έχουμε την πληροφορία, όταν κάνουμε τη σύνδεση, κάτι αλλάζει. Ξυπνάμε. Το συλλογικό ασυνείδητο – η θεωρία του Γιουνγκ – δεν είναι απλώς μια φιλοσοφία. Είναι ίσως αυτό που μας λείπει για να ξανασυνδεθούμε με το θαύμα, τη φαντασία, την έμπνευση — και τελικά, με την ίδια μας την ψυχή.

Βιβλιογραφία:

• Jung, C. G. (1967). Foreword. In The I Ching or Book of Changes (C. F. Baynes, Trans.). Princeton University Press.
• Karcher, S. (1999). Jung, the Tao and the Classic of Change. Journal of Religion and Health, 38, 287–304.
• Stein, M. (2005). Some reflections on the influence of Chinese thought on Jung and his psychological theory. The Journal of Analytical Psychology, 50(2), 209–222.