Κέντρο Ρίζας στο Human Design: Πρέπει όντως να γίνουν όλα τώρα;

Ξέρεις εκείνη τη στιγμή που λες «μόλις τελειώσω αυτά τα τρία πράγματα, θα χαλαρώσω» και δύο ώρες αργότερα τα τρία έχουν γίνει έντεκα;

Κι όμως συνεχίζεις, γιατί κάπου μέσα σου υπάρχει η πεποίθηση ότι η ηρεμία βρίσκεται ακριβώς μετά το τελευταίο checkbox.

Μικρό πρόβλημα: δεν υπάρχει τελευταίο checkbox. Υπάρχει μόνο το επόμενο.

Καλώς ήρθες στη Ρίζα.

Τι είναι το Κέντρο της Ρίζας

Η Ρίζα είναι ταυτόχρονα Κέντρο Πίεσης και Μοτέρ. Αυτό την κάνει πολύ διαφορετική από το Κεφάλι, που επίσης δημιουργεί πίεση αλλά δεν έχει δική του κινητήρια ενέργεια. Η πίεση της Ρίζας είναι σωματική και, μέσα στο σύστημα του Human Design, συνδέεται με το στρες, την αδρεναλίνη, την ώθηση, την προσαρμογή και την πίεση να κινηθούμε, να εξελιχθούμε και να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της ζωής.

Είναι η ενέργεια που μπορεί να μας κινητοποιήσει σε δύσκολες καταστάσεις, να μας βοηθήσει να ανταποκριθούμε σε μια πρόκληση και να περάσουμε μέσα από περιόδους αυξημένης πίεσης.

Με άλλα λόγια, το στρες δεν είναι από μόνο του ο εχθρός.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν γίνεται η μόνιμη θερμοκρασία του σπιτιού και κάποια στιγμή δεν θυμάσαι καν πώς είναι να ζεις χωρίς να λες «τρέχω».

Όταν η Ρίζα είναι Καθορισμένη

Ένας άνθρωπος με Καθορισμένη Ρίζα έχει έναν πιο σταθερό εσωτερικό τρόπο να επεξεργάζεται την πίεση και το στρες. Η πίεση υπάρχει, αλλά έχει έναν γνώριμο ρυθμό. Δεν χρειάζεται απαραίτητα εξωτερικό ερέθισμα για να ενεργοποιηθεί.

Μπορεί να αντέχει αρκετά καλά την ένταση και να λειτουργεί αποτελεσματικά κάτω από πίεση. Μερικές φορές μάλιστα απορεί πραγματικά γιατί οι άλλοι έχουν αγχωθεί τόσο.

«Μα τι έπαθες; Ένα deadline έχουμε.»

Ναι, Γιώργο.

Σε επτά λεπτά.

Εδώ βρίσκεται και μία από τις παγίδες της Καθορισμένης Ρίζας: επειδή έχει σταθερότερη σχέση με το στρες, μπορεί να θεωρεί ότι και οι άλλοι πρέπει να μπορούν να αντέχουν τον ίδιο ρυθμό. Μπορεί να βιάζει, να πιέζει ή να φορτώνει τους γύρω του χωρίς καν να αντιλαμβάνεται πόσο έντονη είναι η πίεση που εκπέμπει.

Και μετά να λέει το υπέροχο:

«Εγώ δεν σε πιέζω.»

Όχι βέβαια. Απλώς από τότε που μπήκες στο δωμάτιο έχω απαντήσει σε δεκαεπτά emails και αισθάνομαι ότι πρέπει να παραδώσω φορολογική δήλωση μέχρι το μεσημέρι.

Η ώριμη Καθορισμένη Ρίζα ξέρει ότι η δική της αντοχή στην πίεση δεν αποτελεί παγκόσμιο βιολογικό πρότυπο.

Όταν η Ρίζα είναι Ακαθόριστη

Η Ακαθόριστη Ρίζα, στη γλώσσα του Human Design, προσλαμβάνει την πίεση των άλλων και μπορεί να τη μεγεθύνει. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια πολύ έντονη αίσθηση ότι κάτι πρέπει να γίνει τώρα.

Να απαντήσω τώρα. Να τελειώσω τώρα. Να πάω τώρα. Να στείλω τώρα. Να ξεμπερδέψω τώρα.

Γιατί ΤΩΡΑ;

Για να φύγει η πίεση.

Αυτό είναι ένα από τα βασικότερα μοτίβα του μη εαυτού της Ακαθόριστης Ρίζας: βιάζομαι να τελειώσω, για να μπορέσω επιτέλους να χαλαρώσω.

Μόνο που η χαλάρωση δεν έρχεται ποτέ, επειδή πάντα υπάρχει κάτι ακόμη. Τελειώνεις τα emails και θυμάσαι το σούπερ μάρκετ. Πας στο σούπερ μάρκετ και θυμάσαι το τηλεφώνημα που δεν έκανες. Κάνεις το τηλεφώνημα και βλέπεις το πλυντήριο.

Και κάπως έτσι φτάνει το βράδυ και αναρωτιέσαι γιατί είσαι κουρασμένη, ενώ το σώμα σου πέρασε όλη την ημέρα συμμετέχοντας σε αγώνα δρόμου που κανείς δεν είχε επισήμως διοργανώσει.

Το καλύτερο είναι ότι όταν επιτέλους δεν υπάρχει τίποτα επείγον, μπορεί να αισθάνεσαι άβολα.

«Κάτι πρέπει να κάνω.»

Όχι.

Μπορείς απλώς να κάθεσαι.

Ξέρω. Ακραία πράγματα. Μην το δοκιμάσεις χωρίς επίβλεψη.

Η εξάρτηση από το στρες

Η Ακαθόριστη Ρίζα μπορεί να αντιδρά στην πίεση με δύο φαινομενικά αντίθετους τρόπους. Ο ένας είναι να συνηθίσει τόσο πολύ την αδρεναλίνη, ώστε να ζει διαρκώς στο γρήγορα, στο επείγον, στο «τρέχουμε τώρα». Μερικοί άνθρωποι μάλιστα δεν αισθάνονται πραγματικά παραγωγικοί αν δεν υπάρχει κάπου μια μικρή καταστροφή σε εξέλιξη.

Ο άλλος τρόπος είναι να προσπαθεί να αποφεύγει κάθε πίεση. Να τελειώνει όσο πιο γρήγορα γίνεται ό,τι την αγχώνει, να δουλεύει ακόμη πιο σκληρά μόνο και μόνο για να απαλλαγεί από το στρες και να φτάσει επιτέλους σε εκείνη τη μυθική χώρα όπου δεν υπάρχει τίποτα άλλο να γίνει.

Δεν υπάρχει.

Το αστείο είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις το στρες εξακολουθεί να κυβερνά. Είτε τρέχεις προς αυτό είτε τρέχεις να ξεφύγεις από αυτό, εξακολουθείς να τρέχεις.

Η σοφία της Ακαθόριστης Ρίζας αρχίζει όταν αντιλαμβάνεται ότι η πίεση μπορεί να υπάρχει χωρίς να απαιτεί άμεση δράση.

«Αν δεν κάνω κάτι, είμαι τεμπέλα»

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό μοτίβο είναι η δυσκολία να ξεκουραστείς χωρίς ενοχή.

«Χάνω χρόνο.»

«Έχω τόσα πράγματα να κάνω.»

«Δεν γίνεται να κάθομαι.»

Ή το κλασικό:

«Είμαι τεμπέλα.»

Ενώ στην πραγματικότητα μπορεί απλώς να είσαι ένας άνθρωπος που κάθεται εδώ και είκοσι λεπτά. Δεν χρειάζεται να ιδρύσεις εταιρεία μέσα στο μεσημέρι για να αποδείξεις την αξία σου.

Κι όμως, η πίεση της Ρίζας μπορεί εύκολα να μετατρέψει την παραγωγικότητα σε ταυτότητα: αν κάνω, αξίζω. Αν σταματήσω, κάτι πάει στραβά.

Γι’ αυτό υπάρχουν άνθρωποι που παίρνουν άδεια και τις πρώτες δύο ημέρες δεν ξέρουν τι να κάνουν με τον εαυτό τους. Κάθονται στην ξαπλώστρα και αισθάνονται ότι κάπου υπάρχει ένα Excel που τους χρειάζεται. Ημουν ένας από αυτούς.

Η υγιής σχέση με τη Ρίζα δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει πίεση. Σημαίνει ότι δεν δρας μόνο και μόνο επειδή την αισθάνεσαι.

Οι εννέα Πύλες της Ρίζας

Οι εννέα Πύλες της Ρίζας δείχνουν διαφορετικές μορφές πίεσης. Δεν φωνάζουν όλες «ΓΡΗΓΟΡΑ». Η καθεμία έχει το δικό της ιδιαίτερο άγχος για το πώς θα έπρεπε να κινείται η ζωή.

Πύλη 58: Η πίεση για βελτίωση

Η Πύλη 58 φέρνει τη ζωτικότητα και την πίεση να κάνουμε τα πράγματα καλύτερα. Βλέπει τι μπορεί να βελτιωθεί και θέλει να κινηθεί προς τη διόρθωση. Στην υγιή της έκφραση είναι μια υπέροχη δύναμη βελτίωσης. Στην πίεση όμως μπορεί να γίνει: «Πρέπει να το φτιάξω. Πρέπει να γίνει καλύτερο».

Και ξαφνικά επισκευάζεις ανθρώπους που δεν υπέβαλαν ποτέ αίτηση επισκευής.

Κάτι που, παραδόξως, δεν τους γεμίζει πάντα ευγνωμοσύνη.

Πύλη 38: Η πίεση να βρεις έναν αγώνα που αξίζει

Η Πύλη 38 πιέζει προς την αναζήτηση ενός αγώνα που έχει νόημα.

«Για ποιο πράγμα αξίζει να παλέψω;»

Το πρόβλημα έρχεται όταν η αναζήτηση μετατρέπεται σε πίεση: «Πρέπει να βρω τον σκοπό μου». Και κάπως έτσι, αντί να ζεις τη ζωή, ψάχνεις στο Google «πώς βρίσκω το purpose μου σε 7 βήματα» και καταλήγεις σε κάποιον που θέλει 497 ευρώ για να σου αποκαλύψει ότι αγαπάς την ελευθερία. Ρώτα με πως το ξέρω.

Πύλη 54: Η πίεση να ανέβεις

Η Πύλη 54 φέρνει τη φιλοδοξία και την πίεση να εξελιχθείς, να προχωρήσεις, να μεταμορφώσεις τις συνθήκες σου και να ανέβεις. Έχει ισχυρή κινητήρια δύναμη, αλλά υπό πίεση μπορεί να γίνει: «Δεν έχω κάνει αρκετά. Πρέπει να φτάσω πιο ψηλά». Και βεβαίως το «πιο ψηλά» έχει το ενοχλητικό χαρακτηριστικό ότι μετακινείται κάθε φορά που φτάνεις εκεί.

Συγχαρητήρια για την κορυφή.

Να η επόμενη.

Πύλη 53: Η πίεση να αρχίσεις

Η Πύλη 53 φέρνει την πίεση για νέους κύκλους. Καινούριο project, καινούρια εμπειρία, καινούρια αρχή, στην πίεση όμως μπορεί να ξεκινά συνεχώς πράγματα επειδή η αρχή από μόνη της δημιουργεί την αίσθηση κίνησης.

Τρία courses, δύο projects, ένα newsletter και ξαφνικά ψάχνουμε πώς εκτρέφονται μέλισσες. Δεν είπαμε ότι θα τα τελειώσουμε. Είπαμε ότι θα τα ξεκινήσουμε.

Πύλη 60: Η πίεση του περιορισμού και της μετάλλαξης

Η Πύλη 60 σχετίζεται με τα όρια, τους περιορισμούς και την πίεση μέσα από την οποία μπορεί να προκύψει μετάλλαξη. Υπάρχει μια δύναμη που λέει: «Δεν θέλω να μείνω εδώ. Κάτι πρέπει να αλλάξει». Όμως η μετάλλαξη δεν συμβαίνει επειδή της κλείσαμε ραντεβού για την Τρίτη στις 11:30. Υπάρχουν περίοδοι όπου ο περιορισμός είναι μέρος της διαδικασίας. Δεν μπορείς να πιέσεις το καινούριο να εμφανιστεί πριν είναι έτοιμο.

Και αυτό, όπως καταλαβαίνεις, είναι εξαιρετικά ενοχλητικό για έναν άνθρωπο που έχει ήδη αγοράσει καινούριο σημειωματάριο.

Πύλη 52: Η πίεση προς τη συγκέντρωση

Η 52 φέρνει την πίεση προς την ακινησία και τη συγκέντρωση. Η ενέργεια μπορεί να σταθεροποιηθεί ώστε η προσοχή να στραφεί σε κάτι συγκεκριμένο. Στην πίεση όμως μπορεί να εμφανιστεί η ανάγκη: «Πρέπει να έχω κάτι στο οποίο να εστιάσω». Και κάπως έτσι, στις έντεκα το βράδυ, αποφασίζεις ότι είναι η ιδανική στιγμή να οργανώσεις όλα τα ντουλάπια της κουζίνας.

Δεν ξέρεις γιατί.

Αλλά τα μπαχαρικά δεν μπορούν να συνεχίσουν έτσι.

Πύλη 19: Η πίεση της ανάγκης

Η Πύλη 19 συνδέεται με την ευαισθησία στις ανάγκες, στους πόρους και στη σύνδεση. Η πίεση μπορεί να εμφανιστεί γύρω από το τι χρειάζομαι, τι χρειάζονται οι άλλοι και αν υπάρχουν οι πόροι για να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες. Στην ανθυγιεινή της έκφραση μπορεί να μπλέξει εύκολα με το «πρέπει να με χρειάζονται».

Και κάπως έτσι καταλήγεις να φροντίζεις τους πάντες, ακόμη και ανθρώπους που – θα σου πω κάτι δύσκολο τώρα – θα επιβίωναν θαυμάσια χωρίς εσένα.

Το ξέρω.

Κι εγώ χρειάστηκα λίγο χρόνο.

Πύλη 39: Η πίεση της πρόκλησης

Το προσωπικό μου αγαπημένο που το έχω και σε ανοιχτή ρίζα. Η Πύλη 39 φέρνει μια προκλητική πίεση που αναζητά το πνεύμα, τη συναισθηματική αλήθεια και το πάθος. Μπορεί να «τσιγκλήσει» κάτι για να δει αν υπάρχει πραγματική ζωντάνια εκεί. Να δεις αν αναπνέει το σύστημα βρε αδελφέ.

Στην πίεση όμως μπορεί να γίνει μια συνεχής ανάγκη να βρεθεί κάτι που θα μας κινήσει, θα μας συγκινήσει, θα μας κάνει να νιώσουμε.

«Πρέπει να βρω αυτό που με παθιάζει.» Και αν σήμερα δεν σε παθιάζει τίποτα, μπορεί να θεωρήσεις ότι κάτι έχει πάει στραβά.

Μερικές φορές όμως δεν χρειάζεται πάθος.

Μερικές φορές χρειάζεται ύπνος.

Πύλη 41: Η πίεση για νέα εμπειρία

Η Πύλη 41 συνδέεται με την επιθυμία και την πίεση για την έναρξη μιας νέας βιωματικής εμπειρίας. Θέλει κάτι καινούριο, κάτι διαφορετικό, κάτι να περιμένει. Στην πίεση μπορεί να δημιουργήσει μια μόνιμη ανικανοποίητη προσμονή:

«Και τώρα τι;»

«Τι άλλο;»

«Πότε θα γίνει κάτι ενδιαφέρον;»

Και η καθημερινότητα, που είχε την ατυχία να μην είναι κινηματογραφική παραγωγή, αρχίζει να φαίνεται πολύ λίγη.

Μόνο που η ζωή περιλαμβάνει και Τρίτες. Πολλές Τρίτες.

Η Ρίζα μέσα στις σχέσεις

Ένας άνθρωπος με Καθορισμένη Ρίζα μπορεί να δημιουργεί ισχυρή πίεση σε κάποιον με Ακαθόριστη Ρίζα χωρίς καν να προσπαθεί.

Ο ένας λέει:

«Δεν σε πιέζω.»

Ο άλλος αισθάνεται ότι έχει περάσει τρία deadlines, δύο Πανελλήνιες και έναν έλεγχο της Εφορίας.

Η Ακαθόριστη Ρίζα μπορεί να ενισχύσει αυτή την πίεση και να αρχίσει να τρέχει, ενώ ο άνθρωπος με την Καθορισμένη Ρίζα αναρωτιέται τι ακριβώς συνέβη.

Και κάπου εδώ έχουμε μία από τις πιο κλασικές σκηνές σχέσης:

«Γιατί αγχώνεσαι;»

«ΕΠΕΙΔΗ ΜΕ ΡΩΤΑΣ ΚΑΘΕ ΤΡΙΑ ΛΕΠΤΑ ΑΝ ΤΟ ΕΚΑΝΑ.»

Γι’ αυτό η επίγνωση βοηθά και τις δύο πλευρές. Ο ένας χρειάζεται να αντιληφθεί ότι η πίεσή του μπορεί να επηρεάζει το περιβάλλον. Ο άλλος χρειάζεται να θυμάται ότι το γεγονός πως αισθάνεται επείγον δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πραγματικό επείγον.

Η Ρίζα και το σώμα

Στο Human Design, η Ρίζα συνδέεται βιολογικά με τα επινεφρίδια, τα οποία στην πραγματική ανθρώπινη φυσιολογία συμμετέχουν, μεταξύ πολλών άλλων λειτουργιών, στην απόκριση του οργανισμού στο στρες.

Στο υλικό του Human Design μπορεί επίσης να συναντήσεις διάφορες σωματικές συσχετίσεις γύρω από τη Ρίζα και το παρατεταμένο στρες. Αυτές όμως είναι αντιστοιχίσεις μέσα στο σύστημα του Human Design και δεν σημαίνουν ότι η Καθορισμένη ή Ακαθόριστη Ρίζα προκαλεί κάποια συγκεκριμένη πάθηση.

Αυτό που μας ενδιαφέρει εδώ είναι το μοτίβο της πίεσης: η συνεχής βιασύνη, η τάση να αναλαμβάνεις περισσότερα απ’ όσα χρειάζεται, η δυσκολία να σταματήσεις και εκείνη η παράξενη πεποίθηση ότι θα επιτραπεί επιτέλους να ξεκουραστείς μόλις τελειώσουν όλα.

Δεν θα τελειώσουν όλα.

Ας το πούμε τώρα για να γλιτώσουμε χρόνο.

Η ώριμη Καθορισμένη Ρίζα

Η Καθορισμένη Ρίζα δεν χρειάζεται να αποδείξει πόσο καλά λειτουργεί υπό πίεση ούτε να θεωρεί ότι όλοι πρέπει να συμβαδίζουν με τον ρυθμό της. Η ωριμότητα βρίσκεται στο να χρησιμοποιεί τη σταθερή της σχέση με την πίεση χωρίς να τη μεταδίδει σαν οικογενειακό κειμήλιο σε όλο το σπίτι. Μπορεί να έχει drive χωρίς να γίνεται μαστίγιο.

Να κινητοποιεί χωρίς να καταδιώκει. Και κυρίως να θυμάται ότι το «εγώ μπορώ» δεν σημαίνει «άρα μπορείτε κι εσείς και ξεκινάμε τώρα».

Η σοφία της Ακαθόριστης Ρίζας

Η μεγάλη σοφία της Ακαθόριστης Ρίζας είναι να μάθει ποια πίεση αξίζει να ακολουθήσει και ποια όχι. Να αισθάνεται το επείγον χωρίς να γίνεται η ίδια επείγον, να έχει πράγματα να κάνει χωρίς να πιστεύει ότι πρέπει να τελειώσουν όλα πριν της επιτραπεί να ξεκουραστεί, να μην εκλαμβάνει την αδράνεια ως αποτυχία, και κυρίως να μπορεί να σταματήσει για ένα δευτερόλεπτο και να ρωτήσει:

«Αυτό πραγματικά χρειάζεται να γίνει τώρα ή απλώς θέλω να απαλλαγώ από την αίσθηση της πίεσης;»

Γιατί είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.

Και μπορεί να σου αλλάξουν ολόκληρο τον τρόπο που οργανώνεις τη ζωή σου.

Το μάθημα της Ρίζας

Η πίεση δεν είναι από μόνη της πρόβλημα. Είναι καύσιμο. Το θέμα είναι ποιος οδηγεί.

Η Καθορισμένη Ρίζα μαθαίνει να χρησιμοποιεί τη δύναμή της χωρίς να κάνει όλους τους άλλους να τρέχουν στον ρυθμό της. Η Ακαθόριστη Ρίζα μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται να απαντά σε κάθε πίεση που περνά από το σώμα της.

Γιατί το «επείγον» είναι πολλές φορές αίσθηση, δεν είναι πάντα γεγονός και ίσως μία από τις μεγαλύτερες ελευθερίες της Ρίζας είναι να κοιτάξεις όλα όσα περιμένουν να γίνουν και να καταλάβεις ότι μπορείς να τα κάνεις χωρίς να σε κυνηγούν.

Ή ακόμη πιο επαναστατικά: κάποια μπορείς να μην τα κάνεις καθόλου.